Bir evde yaşarken insanın en çok istediği şeylerden biri huzurdur. Ancak üst kattaki daireden sızan su, ortak duvardaki çatlak, sürekli ertelenen tesisat tamiri veya binanın güvenliğini tehdit eden bir hasar, zamanla bu huzuru ortadan kaldırabilir. Peki, zarar gören kişi defalarca uyarmasına rağmen komşusu tadilat yaptırmıyorsa ne yapmalıdır? Tadilat yaptırmayan komşu nereye şikâyet edilir ve yasal olarak hangi yollar izlenebilir?
Bu sorunun cevabı, sorunun kaynağına ve oluşturduğu tehlikeye göre değişir. Bazı durumlarda apartman yönetimiyle görüşmek yeterliyken bazı olaylarda belediyeye, sulh hukuk mahkemesine veya icra yoluna başvurmak gerekebilir.
hakkında başvurulabilecek kurumlar, hasarın niteliğine göre belirlenir. Örneğin, dairesinden alt kata su sızmasına rağmen onarım yapmayan bir ev sahibiyle binanın taşıyıcı sistemine zarar veren bir tadilatın durdurulmasını gerektiren olay aynı şekilde değerlendirilmez.
Başvurulabilecek başlıca yerler şunlardır:
– Apartman veya site yönetimi: Ortak alanlar, bina tesisatı ve komşuluk uyuşmazlıkları konusunda ilk iletişim noktası olabilir.
– Belediyenin ilgili birimleri: Ruhsatsız tadilat, yapı güvenliği, imar mevzuatına aykırılık ve bazı çevresel sorunlar için başvurulabilir.
– Sulh hukuk mahkemesi: Komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar, elverişli koşullarda müdahalenin önlenmesi ve benzeri hukuki talepler için gündeme gelebilir.
– Cumhuriyet başsavcılığı: Olayda suç oluşturabilecek bir fiil varsa başvuru yapılabilir. Her tadilat anlaşmazlığı ceza hukuku kapsamında değildir.
– Noter: Komşuya onarım talebini resmî biçimde bildirmek ve ihtar göndermek için kullanılabilir.
Burada önemli olan, şikâyetin yalnızca sözlü tartışmaya dönüşmesini önlemek ve sorunu belgelerle ortaya koymaktır. Peki, hangi kuruma başvurulacağına karar verirken ilk olarak neye bakılmalıdır?
Özellikle üst komşunun banyosundan veya mutfağından alt daireye su sızması, sık karşılaşılan komşuluk sorunlarından biridir. Duvarlarda kabarma, tavanda lekeler ve kötü koku oluşmasına rağmen onarım yapılmaması, maddi zararı artırabilir.
Bu durumda şu adımlar izlenebilir:
Su sızıntısının fotoğraflarını çekin, tarihleri kaydedin ve komşuya yaptığınız bildirimleri saklayın. Gerektiğinde uzman bir tesisatçıdan veya teknik uzmandan yazılı tespit alın.
Sorunun giderilmesini makul bir süre içinde talep edin. İletişim sonuç vermiyorsa noter aracılığıyla ihtar gönderilmesi değerlendirilebilir. İhtarın tek başına onarımı zorunlu olarak gerçekleştirmeyeceği, ancak uyuşmazlığın belgelenmesine yardımcı olacağı unutulmamalıdır.
Türk Medeni Kanunu’nun 737. maddesi, taşınmaz maliklerinin komşularını olumsuz etkileyen taşkınlıklardan kaçınmasını düzenler. Komşunun gerekli onarımı yapmaması nedeniyle zarar doğuyorsa olayın koşullarına göre müdahalenin önlenmesi veya tazminat talebi gündeme gelebilir.
Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 730. maddesi, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkını hukuka aykırı kullanmasından kaynaklanan bazı talepleri düzenler.
Kaynak: Türk Medeni Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Bir damla suyun zamanla büyük bir masrafa dönüşmesi, yalnızca teknik bir sorun değildir. Zararın büyümesini beklemek mi, yoksa erken hareket etmek mi daha doğru olacaktır?
Evet. Ancak belediyenin müdahale alanı, tadilatın türüne ve ilgili mevzuata bağlıdır.
Komşunun yaptığı veya yapması gereken tadilat binanın güvenliğini ilgilendiriyorsa, ruhsatsız yapı değişikliği şüphesi varsa ya da yapı mevzuatına aykırılık söz konusuysa belediyenin imar veya yapı kontrol birimlerine başvurulabilir.
Başvuruda şu bilgiler yer almalıdır:
– Binanın açık adresi ve daire bilgileri
– Sorunun ne zamandır devam ettiği
– Yapının hangi bölümünün etkilendiği
– Varsa fotoğraf, video ve teknik tespitler
– Daha önce yapılan bildirimler
Belediye, görev alanına giren konularda inceleme yapabilir ve mevzuatın gerektirdiği işlemleri başlatabilir. Ancak özel bir dairedeki her tesisat arızasını belediyenin doğrudan tamir ettirmesi beklenmemelidir.
Sorun ortak alanlardan kaynaklanıyorsa apartman yönetiminin sorumluluğu da ayrıca değerlendirilmelidir. Sizce her komşuluk anlaşmazlığını idari makamlara taşımak mı, yoksa önce sorunun teknik kaynağını belirlemek mi daha etkili olur?
Bir dairede kiracı oturuyorsa ve ev sahibi gerekli onarımı yaptırmıyorsa Türk Borçlar Kanunu’nun kira ilişkisine ilişkin hükümleri önem kazanır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 301. maddesi uyarınca kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurmakla yükümlüdür. Olağan kullanım kaynaklı küçük bakım işleriyle yapısal veya esaslı onarımlar aynı değerlendirmeye tabi değildir.
Kiracı şu yolu izleyebilir:
– Arızayı ve meydana gelen zararı yazılı olarak ev sahibine bildirmek.
– Gerekirse teknik inceleme yaptırarak sorunun kaynağını belirlemek.
– Ev sahibinin sorumluluğundaki onarımın yapılmasını talep etmek.
– Çözüm sağlanamazsa hukuki danışmanlık alarak uygun başvuru yolunu belirlemek.
Kiracı, ev sahibinin sorumluluğunda olduğunu düşündüğü bir masrafı doğrudan kiradan düşmeden önce hukuki koşulları değerlendirmelidir. Her onarım giderinin tek taraflı olarak kira bedelinden mahsup edilmesi mümkün değildir.
Kaynak: Türk Borçlar Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Kiracının evi güvenli ve kullanılabilir durumda tutma beklentisi ile ev sahibinin mali yükümlülükleri çatıştığında, tarafların yazılı iletişim kurması neden bu kadar önemlidir?
Sorun uzlaşmayla çözülemiyorsa ve komşunun davranışı hukuken müdahale gerektiriyorsa mahkeme yolu değerlendirilebilir. Özellikle devam eden su sızıntısı, binaya zarar veren bir uygulama veya komşuluk hukukuna aykırı müdahaleler bakımından somut olayın özellikleri belirleyicidir.
Uyuşmazlığın niteliğine göre şu talepler gündeme gelebilir:
– Zarar veren durumun sona erdirilmesi
– Gerekli onarımın yapılmasının sağlanması
– Meydana gelen maddi zararın tazmini
– Gerekli şartlar oluşmuşsa geçici hukuki koruma talep edilmesi
Dava açmadan önce delillerin toplanması, doğru hukuki talebin belirlenmesi ve zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığının kontrol edilmesi gerekir. Komşuluk hukukundan kaynaklanan bazı uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur; ancak her başvuruda aynı usulün uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Kaynak: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
Mahkeme süreci zaman ve masraf gerektirebilir. Bu nedenle hasarın büyüklüğü, aciliyeti ve eldeki deliller değerlendirilerek hareket etmek daha sağlıklı değil midir?
Komşuluk ilişkileri, tarih boyunca yalnızca aynı binayı veya sokağı paylaşmaktan ibaret olmamıştır. Geleneksel mahalle yaşamında sorunlar çoğunlukla yüz yüze görüşmeler, arabuluculuk ve toplumsal dayanışmayla çözülmeye çalışılırdı.
Apartmanlaşmanın yaygınlaşmasıyla ortak tesisatlar, bağımsız bölümler, yönetim planları ve kat mülkiyeti gibi kavramlar günlük yaşamın parçası hâline geldi. Böylece kişisel anlaşmazlıkların yanında hukuki sorumluluklar da daha belirgin oldu.
Günümüzde ise apartman grupları, dijital mesajlaşmalar ve çevrim içi şikâyet kanalları iletişimi kolaylaştırıyor. Buna rağmen yazılı bildirimlerin tehditkâr veya hakaret içeren bir dile dönüşmesi, sorunu çözmek yerine büyütebiliyor.
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi, kat maliklerinin ve bağımsız bölümlerde oturanların birbirlerini rahatsız etmemeleri ve haklarını gözetmeleriyle ilgili yükümlülükler içerir. Ancak somut olayda hangi hükümlerin uygulanacağı, sorunun ortak alandan mı yoksa bağımsız bölümden mi kaynaklandığına göre değişebilir.
Kaynak: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu
Bazen komşunun onarımı ertelemesinin arkasında maddi imkânsızlık, bazen de sorumluluğu kabul etmemesi bulunabilir. Bu ihtimalleri anlamak, hukuki haklardan vazgeçmek anlamına gelmeden çözümün daha sağlıklı kurulmasına yardımcı olabilir.
Tadilat yaptırmayan komşu hakkında işlem başlatmadan önce şu noktaları gözden geçirmek yararlıdır:
– Hasarın kaynağının gerçekten komşunun dairesi olup olmadığını belirleyin.
– Fotoğraf, video, yazışma ve teknik raporları saklayın.
– Apartman yönetimine yazılı başvuru yapın.
– Onarım talebinizi açık ve ölçülü bir dille iletin.
– Yapı güvenliğini tehdit eden bir durum varsa ilgili idari birimlere başvurun.
– Hukuki süreç gerekiyorsa avukattan destek alın.
Önemli: Binada çökme, ciddi taşıyıcı sistem hasarı veya elektrikle temas eden su sızıntısı gibi acil bir tehlike varsa yalnızca komşunun onarım yapmasını beklemeyin. Güvenli bir alana geçin ve durumun niteliğine göre 112 Acil Çağrı Merkezi veya ilgili yetkili birimlerle iletişime geçin.
Tadilat yaptırmayan komşu için tek bir şikâyet adresi yoktur. Su sızıntısı ve maddi zarar durumunda yazılı bildirim ve hukuki başvuru yolları, ruhsatsız veya tehlikeli yapı değişikliklerinde belediyenin ilgili birimleri, ortak alan sorunlarında ise apartman yönetimi gündeme gelebilir.
En önemli nokta, sorunun büyümesini beklemeden kanıtları toplamak ve doğru kuruma başvurmaktır. Komşuluk hukuku, yalnızca insanların birbirine karşı sorumluluklarını değil, ortak yaşam alanlarında herkesin güvenliğini ve huzurunu da ilgilendirir.
Bir komşunun ihmali yüzünden eviniz zarar görüyorsa sessiz kalmak zorunda değilsiniz. Peki, yaşadığınız sorunu çözmek için ilk adımınız yazılı bir onarım talebi mi, apartman yönetimine başvuru mu, yoksa doğrudan hukuki destek almak mı olacak?
tadilat yaptırmayan komşu nereye şikayet edilir başlıklı bu rehberin sonuna gelirken Sosmed adına teşekkür ederiz.